Hvat er rúsdrekka

Fyri nógv fólk er rúsdrekka (alkohol) ein fastur táttur í lívinum, meðan onnur lata heilt vera at drekka. Í 2012 drukku føroyingar, ið er yvir 15 ára gamlir, í miðal 6,6 litrar av reinum alkohol, her er tann tollfría sølan ikki roknað við.

Rúsdrekka er, evnafrøðiliga sæð, eitt sonevnt lívrunnið (organist) loysingarevni, ið virkar sum eitur á flestu kyknur í kroppinum, og tað ger tað sama, um talan er um øl, vín ella brennivín. Flestu organini í kroppinum, verða ávirkað av rúsdrekka, men ikki øll verða ávirkað eins. Summi organ vísa skjótt tekin til skaða, hóast stórnýtsla bert varir stutta tíð, meðan onnur organ tola meiri av, áðrenn tekin til skaðar vísa seg.

Men nýtt við hógv og saman við øðrum, kann rúsdrekka vera gagnligt. Tó skal sigast, at sjálvt um rúsdrekka kann hava eina positiva ávirkan, merkir ikki tað sama sum, at rúsdrekka ikki hevur sínar ringu síður og kann vera skaðiligt. Rúsdrekka er ongantíð vandaleyst, og tú skalt ikki drekka fyri heilsuna. Tað er lítil vandi fyri at gerast sjúkur av rúsdrekka, um kvinnur drekka minni enn 7 alkoeindir og menn  drekka minni enn 14 um vikuna.


Hvat er ein alkoeind

Ein alkoeind er 12 gramm (1,5 cl) 100% reint alkohol, Hetta svara umleið til tað, sum finst í einari pilsnarøl, einum glasi av víni ella einum glasi av brennivíni (uml. 3-4 cl). Ein fløska av víni svarar til umleið 6 alkoeindir. Alkohol er alkohol og tað er tað sama, um talan er um øl, vín ella brennivín.

Tað er møguligt at rokna út, hvussu nógvar alkoeindir eru í tí, tú drekkur:


Mongd (cl) * alkoholprosent

= tal av alkoeindum

100*1,5


 Niðanfyri er ein “lítil” roknari, ið kann hjálpa tær at finna fram til, hvussu nógv tú drekkur í miðal um vikuna, og hvussu nógv gramm av alkohol tú drekkur um dagin. 


Tann “lítli” roknarin

Tann "lítli" roknarin verður brúktur, við at tøppa inn, hvussu nógvar centelitrar (cl) tú hevur drukkið, og hvussu nógv % av alkohol er í. Um tú hevur drukkið meir enn t.d. eina øl/eitt glas av vín, verður næsta linja útfylt, ið kemur til sjóndar tá ið fyrsta linja er útfylt. Ger hetta alla vikuna. Niðast sært tú, hvussu nógvar alkoeindir tú hevur drukkið um vikuna, og hvussu nógv gramm hetta svarar til í miðal um dagin.